De renovatie van het Trefpunt is bijna klaar. Dankzij de metamorfose keren karakteristieke elementen en de open uitstraling terug. In aanloop naar de feestelijke heropening van het pand op vrijdag 13 maart blikken we de komende 4 weken terug met verschillende gebruikers door de jaren heen. We trappen af met voormalig gemeentelijk architect Ed Zijlstra. Vanuit zijn rol maakte hij in 1995 voor het eerst kennis met het Trefpunt. “Ik vond het meteen een fascinerend gebouw. Dat is het 30 jaar later nog steeds.”

“Vrij snel nadat ik dienst kwam bij de gemeente Barendrecht stond er een rondje langs gebouwen op het programma. Toen bezocht ik voor het eerst het Trefpunt. Ik weet nog dat ik dacht: ‘Wow, dit is iets heel interessants. De zaagtandvorm en het open karakter door de karakteristieke stalen kozijnen met veel openslaande ramen sprongen er meteen uit. Het gebouw met zijn iconische hoektoren staat ook eigenwijs gedraaid in de wijk, gesitueerd op het zuiden. Dat brengt veel lucht en licht in het gebouw. Alles bij elkaar benadrukt het bovendien de buurtfunctie.”

In die tijd was het Trefpunt nog geen gemeentelijk monument en net in de transitie van een bestemming als school naar die van een multifunctioneel gebouw met meerdere gebruikers. “Toen zag je wel dat het gebouw op een gegeven moment dichtslibde met kasten. Het mooie pand werd door de gemeente driftig vertimmerd voor de vele gebruikers. Er is zelfs een stuk van de kenmerkende, oude metalen trap afgezaagd.”

Afbikken en weer opbouwen

Door de jaren heen zag Zijlstra het Trefpunt steeds een beetje veranderen. “Om de toekomst van het gebouw is veel te doen geweest. Toen er sprake was van sloop, liet de buurt sterk van zich horen. Er was duidelijk de wens om het Trefpunt te behouden. Mooi dat dit uiteindelijk is gelukt door te kiezen voor renovatie en verduurzaming.” Het hele proces betekende de laatste grote klus voor Zijlstra, die half juli 2025 met pensioen ging. “Als architect heb je altijd uitdagingen. Bij een multifunctioneel gebouw zijn die nog talrijker.” In samenwerking met de gebruikers (onder andere De Harmonie, kerk De Wijngaard, Schaakvereniging Barendrecht, buitenschoolse opvang Partou en het Repair Café) kon de puzzel beginnen. Intussen keken welstands- en erfgoeddeskundigen, en niet te vergeten het gemeentelijke projectteam, kritisch mee. Veel energie is gestoken in het herstellen van de voor die tijd kenmerkende slanke, stalen kozijnen. Net als in verduurzaming en het optimaliseren van het binnenklimaat.

“De renovatie was een soort bergingsoperatie. Het was echt een kwestie van afbikken. Beetje voor beetje zagen we het originele gebouw weer tevoorschijn komen.” En dat biedt mogelijkheden. “Toen alles zo dichtgetimmerd was, verdween ook het overzicht. Alle gebruikers zaten met de rug naar elkaar in het gebouw.”

Een belangrijk uitgangspunt nu was juist om meer openheid en overzicht te creëren. “Elkaar veel meer zien en ontmoeten. Dat begint straks al in de hal. Daar komt iedereen binnen en van daaruit zie en hoor je iets. Dat werkt hopelijk inspirerend. Dat De Harmonie een fijne plek heeft voor muzieklessen en mooie optredens en dat de leden van de schaakvereniging zich dankzij geluidswerende maatregelen tegelijkertijd goed kunnen concentreren. De uitdaging is dan om dit te realiseren zonder dat het ten koste gaat van de openheid.” Het doet Zijlstra deugd dat de grote, monumentale trap middenin de hal weer in ere wordt hersteld. “De trap moet wel voldoen aan de veiligheidseisen van nu. Dat kan door spandraden tussen de spijlen te plaatsen. Daarnaast krijgt de harmoniezaal (de vroegere aula) op de plek van het verwijderde podium een houten tribunetrap. De tribunetrap steekt met de moderne glazen erker door het verweerde metselwerk iets naar buiten. Door het ontstane uitzicht op de kerktoren in het centrum wordt de centrumfunctie van het gebouw opnieuw bevestigd.”

Kers op de taart

Als de renovatie achter de rug is, hoopt Zijlstra dat alle gebruikers goed in hun vel zitten in het Trefpunt. “Als zij tevreden zijn na dit intensieve en zorgvuldig afgewogen traject, dan ben ik trots.” Zelf maakte Zijlstra het staartje van het project vanwege zijn pensionering niet meer mee. “Maar alsnog voelt het als de kers op de taart dat ik 30 jaar lang betrokken ben geweest bij het Trefpunt. Wat ik ook bijzonder vind zijn de paralellen met gemeentearchitect Knevel. Hij werkte van 1927 tot en met 1956 voor de gemeente en ontwierp destijds het gebouw, waar toen de Groen van Prinstererschool in zat. Het was een van zijn laatste werkzaamheden voor de gemeente. Ook in dat opzicht voelt de cirkel rond.”